[tintuc]Học hỏi kinh nghiệm từ những người đi trước, tìm cho bản thân hay công ty một hoặc nhiều cố vấn khởi nghiệp giờ đây đã trở thành một đầu mục thường xuyên xuất hiện trong bản danh sách dài những việc cần thực hiện của các cá nhân hay công ty khởi nghiệp đổi mới sáng tạo (startup). Đây là bước đầu tiên nếu bạn muốn khởi nghiệp thành công. Tại sao vậy?
Khi bắt đầu khởi nghiệp, chắc hẳn doanh nhân nào cũng sở hữu một bầu nhiệt huyết trào dâng, sẵn sàng đương đầu với mọi khó khăn, thử thách để vươn tới thành công. Tuy nhiên, không ít người khi gặp khó khăn đã vội nản lòng và khiến cho dự án của mình thất bại một cách nhanh chóng. Có được sự giúp đỡ từ những người đi trước sẽ là 1 điều may mắn, 1 điểm tựa để các StartUp bật dậy kinh doanh thành công.
Thiếu kiến thức và kinh nghiệm là một trong những vấn đề mà hầu hết dự án khởi nghiệp nào cũng gặp phải, nhất là trong những trường hợp chủ dự án là những người trẻ. Thậm chí với những chuyên gia dày dặn kinh nghiệm thì kiến thức cũng chưa bao giờ là đủ.
Bởi lẽ nguồn kiến thức là vô tận, trong khi những tri thức mới luôn được khám phá mỗi ngày, nhất là trong lĩnh vực công nghệ. Đây cũng chính là lý do khiến cho các dự án khởi nghiệp dù đang mọc lên như nấm sau mưa nhưng lại không phát huy nhiều hiệu quả. Vậy nên, không chỉ học trên ghế nhà trường hay trong sách vở mà khi quyết định khởi nghiệp hãy tìm kiếm sự giúp đỡ và học hỏi từ những người có kinh nghiệm trong lĩnh vực khởi nghiệp. Nếu có thể hãy dành từ 3 đến 5 năm đi làm trong các công ty, tập đoàn để học hỏi chuyên môn, kỹ năng mềm và nắm bắt thị trường trước khi có kế hoạch khởi nghiệp. Ngoài việc trang bị kiến thức, hãy học hỏi thêm kinh nghiệm từ những người đi trước, như vậy sẽ giúp dự án non trẻ tránh khỏi những rủi ro, những thất bại không đáng có.
Những Mentor (cố vấn khởi nghiệp ) ở đây vừa là một nhà cố vấn vừa là một người bạn. Họ có kiến thức và kinh nghiệm như một người cố vấn nhưng lại ứng xử và được tin cậy như một người bạn.
Có không ít dẫn chứng, thống kê cho thấy thành công của nhà khởi nghiệp luôn có bóng dáng của người cố vấn ( Mentor ). Khả năng gợi mở, đa dạng hóa góc nhìn, dẫn đường, mở lối, lắng nghe không phán xét là nét đặc trưng của một người mentor.
Các startup có thể nhận được lợi ích rất cụ thể từ những chia sẻ kiến thức và kinh nghiệm của cố vấn khởi nghiệp.
Khi tiến hành khảo sát với quy mô nhỏ tại các đơn vị hỗ trợ khởi nghiệp có cung cấp dịch vụ cố vấn khởi nghiệp, phản hồi từ các nhóm và công ty khởi nghiệp ghi nhận lợi ích từ quá trình làm việc cùng cố vấn khởi nghiệp bao gồm:
- Cơ hội tiếp cận mạng lưới kinh doanh tốt.
- Học hỏi thêm được từ kiến thức và kinh nghiệm mà người đi trước đã có
- Được tạo động lực, truyền cảm hứng phát triển kinh doanh.
- Cải thiện năng lực ra quyết định của bản thân.
- Có thể sẽ nhận dược sự trợ giúp tài chính.
Thống kê do Endeavor thực hiện với các công ty khởi nghiệp công nghệ tại New York trong giai đoạn từ 2003 đến 2013 cho biết, các công ty có làm việc cùng cố vấn khởi nghiệp đạt mức tăng trưởng doanh số cao hơn 3,5 lần và khả năng gọi được vốn cao hơn 7 lần.
Trong nhiều năm qua, hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo Việt Nam dần đạt được đồng thuận về khái niệm “cố vấn khởi nghiệp” (mentor). Cố vấn khởi nghiệp là mối quan hệ tự nguyện và dài hạn (thường từ 6 đến 12 tháng) giữa cố vấn (mentor) với người khởi nghiệp (entrepreneur), trong đó, người cố vấn sử dụng kỹ thuật đặt câu hỏi, chia sẻ hiểu biết và kinh nghiệm để dìu dắt người khởi nghiệp phát triển năng lực giải quyết vấn đề và năng lực lãnh đạo.
Trên thực tế, khi tương tác với người khởi nghiệp, người cố vấn khởi nghiệp, ở từng thời điểm và hoàn cảnh cụ thể, thể hiện một vai trò khác nhau.
- Người cố vấn trước tiên làm người lắng nghe và đặt câu hỏi : Các startup thường tìm đến cố vấn để tìm câu trả lời tháo gỡ khó khăn đang phải đương đầu. Nhưng công việc của cố vấn khởi nghiệp không phải là đưa ra câu trả lời. Những thách thức mà một công ty khởi nghiệp phải đối diện muôn hình vạn trạng và thay đổi liên tục. Không có một giải pháp hoàn hảo cho tất cả các startups. Cũng không có vị cố vấn nào đủ tài giỏi để giải đáp hết mọi thắc mắc và vấn đề. Điều quan trọng là, sau thời gian làm việc cùng cố vấn, các startup có năng lực tự tìm ra giải pháp cho chính mình. Khi đó, người sáng lập công ty thực sự trở thành nhà lãnh đạo dẫn dắt đội ngũ của mình trong môi trường kinh doanh cạnh tranh.
- Người cố vấn làm người truyền cảm hứng : Hành trình khởi nghiệp có rất nhiều áp lực và trở ngại. Các nhà sáng lập dù có mạnh mẽ, tự tin và vững vàng tới đâu cũng luôn cần được động viên. Sẽ rất hiệu quả khi nguồn cảm hứng để tiến bước đến từ sự đồng cảm và chia sẻ trải nghiệm từ những người đã từng vượt qua thử thách tương tự để có được thành tựu như hôm nay.
- Người cố vấn làm giảng viên : Khi bắt đầu hành trình khởi nghiệp, nhà sáng lập mau chóng nhận ra nhu cầu học hỏi rất nhiều – từ kiến thức chuyên môn, tới kỹ năng quản trị, tới cách ra quyết định và tư duy lãnh đạo – và phải học rất nhanh để bắt kịp guồng quay của thị trường. Khi này, người cố vấn là người mang kiến thức tới và đưa ra chỉ dẫn để quá trình học tập có hiệu quả tốt nhất.
- Người cố vấn làm huấn luyện viên : Mọi ý tưởng kinh doanh đều tuyệt vời nhưng chỉ ý tưởng được thực thi hiệu quả mới đem lại lợi nhuận và thành công. Bắt tay vào thực thi ý tưởng là lúc người khởi nghiệp bối rối trước nhiều công việc chưa từng thực hiện. Người cố vấn với trải nghiệm phong phú sẽ đồng hành cùng nhà sáng lập xử lý từng phần việc cụ thể, dìu dắt để nhà sáng lập trở nên thành thục trong công việc sản xuất, kinh doanh, và quản trị điều hành. Vai trò huấn luyện viên và cố vấn khởi nghiệp có rất nhiều tương đồng với nhau. Điểm khác biệt trọng yếu là một huấn luyện luôn có câu trả lời tuyệt vời cho những câu hỏi của bạn; còn một cố vấn khởi nghiệp luôn đặt ra câu hỏi tuyệt vời để bạn tìm thấy câu trả lời. (ii) Huấn luyện viên cũng không chia sẻ nguồn lực như bài học trải nghiệm thành công hay thất bại và các mối quan hệ kinh doanh.
- Người cố vấn làm nhà tư vấn : Khi công ty khởi nghiệp phải giải quyết công việc cần tới năng lực chuyên gia mà người cố vấn có thể đáp ứng thì, tùy vào tình huống cụ thể, người cố vấn có thể làm việc cùng công ty như một chuyên gia tư vấn.
- Người cố vấn làm đối tác kinh doanh và/hoặc nhà đầu tư : Trong một vài tình huống thực tế, kết quả của quá trình làm việc gần gũi và tin tưởng lẫn nhau là người cố vấn trở thành đối tác kinh doanh và/hoặc nhà đầu tư của công ty khởi nghiệp. Những trao đổi cởi mở, trung thực và chuyển biến tích cực của bản thân người sáng lập, của công ty khởi nghiệp có sức thuyết phục rất lớn với quyết định đầu tư hay cộng tác kinh doanh của người cố vấn. Tuy nhiên, đây là thời điểm nên xác định lại mối quan hệ và vai trò của người cố vấn khởi nghiệp để tránh những xung đột lợi ích phát sinh.
